پرسیار // مافی ئافرەت بەسەر پیاوەکەی چییە ؟
وەلام // زانایان دەلێن ئافرەت دوو مافی لەسەر پیاوی :
یەکەم / مافی مال :
(أ) مارەی : ئافرەت شایستەی مارەییە کاتی عەقد یان کاتی چوونە لای ، ئەمە واجبە لەسەر پیاو .
(ب) مەسرەفی (خەرجی ) ئافرەت کردن : ھەموو زانایان یەک دەنگن کە واجبە پیاو مەسرەفی خێزانی خۆی بکات ئەگەر خێزانی خۆی تەسلیمی پیاوی خۆی بکات .
(ج) شوێنی نیشتەجێ بوون : دەبێت پیاو شوێنی نیشتەجێ بوون بۆ ئافرەت دابین بکات بەگوێرەی توانای خۆی .
دووەم / مافی بێجگە لە مال :
(١) مامەلەی باش بێت لەگەڵ خێزانی خۆی : نەرم و نیان بێت لەگەلی و قسەی لەگەڵ بکات و پشت گوێی نەخات و ئەگەر ئافرەت ھەلەشی کرد بەردەوام وەسیەتی چاکەی پی بکات .
(٢) داد پەروەری بکات لەنێوان خیزانەکانی خۆی ئەگەر زیاتر لە یەک ژنی ھەبوو .
(٣) فێری کاروباری دین و کردەوەی باش بکات و ھانی بدات بۆ کردەوەی باش .
(٤) نابێت زیان بە ئافرەت بگەینێت بە لێدان ، وە نابێت لە ڕوخساری ئافرەت بدات .
(٥) ئیزن بە ئافرەت بدات ئەگەر داوای دەرچوونی کرد یان ھەر شتێکی تر ئەگەر تاوان نەبێت یان ئەگەری دروست بوونی فیتنەی لێ نەکەوێتەوە .
(٦) پیاو خۆی جوان بکات بۆ خێزانی خۆی ھەورەک چۆن ئافرەت خۆی جوان دەکات بۆی .
(٧) سەرجێی لەگەل بکات و مافی پێ بدات بە تەواوی ، بەس ئارەزووی خۆی تێر نەکات و ئافرەت پشت گوێ بخات .
(٨) گومانی باش بە خێزانی خۆی ببات ، گەورەترین دەرد دڵ پیسی و گومانی خراپ بردنە بە خێزانی خۆت .
(٩) نھێنی نێوان خۆی و خێزانی بلاو نەکاتەوە ، بە تایبەتی نھێنی سەر جێی کردن .
(١٠) چاو پۆشی لە ھەندێک ھەلەی ئافرەت بکات ئەگەر پێچەوانەی شەرع نەبێت و لێی گەورە نەکات و شەرمەزاری نەکات .
(١١) ھەجری ئافرەت نەکات ، ئەگەر ھەجری کرد پێویستی کرد ئەوە لە مالەوە ھەجری دەکەیت نەک لە دەرەوە وە لە دەرەوەش ئەگەر زۆر پیویستی کرد دەتوانی بەلام نابێت ئاسانکاری بکرێت .
(١٢) یاری لەگەڵ خێزانی خۆی بکات .
زۆر لە پیاوان سەرەتای ژن ھێنان ڕێزێکی زۆر لە خێزانی خۆیان دەنێن دوای ماوەیەک پشت تێ دەکەن و مافەکانی پێ نادەن بەلکو خیانەتی لێ دەکەن ، ئافرەت ئەسیرە لەژێر دەستی پیاو ، پیاو دەتوانێ زولمی لێ بکات و خیانەتی لێ بکات بەلام قیامەت ھەیە و حساب و کتاب ھەیە ، ئەوەی سەیرە خیانەت لە نزیکترین کەس دەکات کە خێزانیەتی ئەی چاوەڕێی چی لێ دەکەیت بۆ خەلکی دوور ؟! خوای گەورە خیانەتکاری خۆش ناوێت ، خێزان و منالی بۆی دەگرین ڕەحم بە ماڵ و منالی ناکات ھەر خەریکی ئارەزووەکانیەتی و پشت گوێی خستووە شوێن ئافرەت داوێن پیس کەوتووە ، ئەوەی ڕەحم بە مال و منالی نەبات خوای گەورەش ڕەحمی پێ نابات ، ناترسیت ڕۆژێک بێت ڕیسوا ببیت نەتوانی چاوەکانت بەرز بکەیتەوە لەناو خزم و کەسان ؟! سەرت شۆڕ بێت بەرامبەر مالی خەزور ؟! ناترسیت بکوژرێیت یان بمریت لەسەر ئەم تاوان و خیانەتە ؟!
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ