پرسیار // ئایا میراتی کەسێک بۆ نەوەکانی دەگرێتەوە ، واتە مندالی کوڕەکانی ئەگەر کوڕەکەی لەپێش خۆی مرد بێت ، واتە میراتی کەسێک بۆ نەوەی یەتیم دەڕوات ؟
وەلام // بەلێ بۆی دەڕوات زانایان دەلێن مناڵی کوڕ میرات لە باپیری وەردەگرێت ئەگەر باپیر مناڵی نەمابێت واتە مرد بێت .
قاعدة : لە نەوەکان ھەموو نێرینەیەک ئەوەی دوای خۆی بێ بەش دەکات لە میرات .
نموونە : کەسێک دەمرێت لە کوڕی خۆی و وە کوڕی کچی و وە کچی کوڕی ، ھەموو ماڵ بۆ کوڕی مردووە ، بۆ کوڕی کوڕ و کچی کوڕ ھیچ میرات نییە .
قاعدة : لە باو و باپیرەکان و دایک و داپیرەکان ئەوەی نزیک ئەوەی سەرووتر بێ بەش دەکات لە میرات ئەگەر یەک ڕەگەز بن ، باوک باپیر بێ بەش دەکات واتە باپیر میرات وەرناگرێت ، وە دایک داپیر بێ بەش دەکات ، بەلام باوک داپیر بێ بەش ناکات چونکە یەک ڕەگەز نین .
نموونە : کەسێک دەمرێت لە باوک و باپیری ، ھەموو ماڵ بۆ باوکە وە باپیر ھیچ وەرناگرێت .
نموونە : کەسێک دەمرێت لە دایک و داپیر و مامی ، سێیەکی میرات بۆ دایکە وە ئەوەی دەمێنێتەوە بۆ مامە وە داپیر ھیچ میرات وەرناگرێت .
خاوەنی تحفة المحتاج فی شرح المنھاج دەفەرمووێت : (( ئەگەر دوو صنف کۆ ببنەوە ، واتە : مناڵی پشتی و منالی کوڕی ، ئەگەر مناڵی پشتی کوڕ بێت بە تەنیا یان لە گەڵ کچ ، ئەوا مناڵی کوڕی بێ بەش دەبن لە میرات بە یەک دەنگی ھەموو زانایان . )) تحفة المحتاج في شرح المنهاج (6/402) .
بەڵام نەوەکان ئەگەر ھی کچ بێت بەرەو خوارەوە میرات وەرناگرن ، وەک کوڕی کچی مردوو وە کچی کچی مردوو .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ