سەردێری پرسیار:ئایا خوای گەورە پەنجەی هەیە؟ وە ژمارەی پەنجەکان چەندە؟

بەرواری دانان :2019-12-04 کۆدی پرسیار:1645

پرسیار:

پرسیار: ئایا خوای گەورە پەنجەی هەیە؟ وە ژمارەی پەنجەکان چەندە؟

دەقی وەڵام:



وەڵام: زانایان دەڵێن خوای گەورە پەنجەی ھەیە سیفەتێکی زاتی خەبەری یە، بەڵگە:

(١)عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما؛ أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: (إن قلوب بني آدم كلها بين إصبعين من أصابع الرحمن) رواه مسلم (٢٦٥٤).

(٢)عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه؛ قال: (جاء رجل إلى النبي صلى الله عليه وسلم من أهل الكتاب، فقال: يا أبا القاسم!إن الله يمسك السماوات على إصبع، والأرضين على إصبع... إلى أن قال: فرأيت النبي صلى الله عليه وسلم ضحك حتى بدت نواجذه، ثم قرأ وَمَا قَدَرُوا اللهَ حَقَّ قَدْرِهِ)رواه البخاري (٧٤١٥)، ومسلم (٢٧٨٦).

ابن خزيمة ڕەحمەتی خوای لێ بێت بابێکی داناوە بۆ جێگیر کردنی پەنجە بۆ خوای گەورە، دەفەرمووێت: (باب جێگیر کردنی پەنجە بۆ خوای گەورە) التوحید (١/١٨٧).

ئەبو بەکر ئاجڕی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (باب باسکردنی ئیمان ھێنان بەوە کە دڵی دروستکراوەکان لەنێوان ھەردوو پەنجەکانی خوای گەورە دایە، بێ چۆنیەتی) الشریعة لاپەڕە ٣١٦.

بەغەوی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: ( پەنجە باسکراوە لە فەرموودە سیفەتێکە لە سیفەتەکانی خوای گەورە) شرح السنة (١/١٦٨).

ابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (جێگیر کردنی پەنجە بۆ خوای گەورە لەبەر دان پێدانانی پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم بە قسەی ئەم جولەکەیە) القول المفید(٣/٣٦٥-٣٧٢).

سەبارەت بە ژمارەی پەنجەکان ئەھلی سونە پەنجە جێگیر دەکەن بێ ژمارە، گومانی تێدا نییە باسی دوو پەنجە کراوە، وە ھەندێک دەڵێن بێگومان لە دوو پەنجە زیاترن، چونکە فەرموودەکە دەفەرمووێت: (دڵەکانی نەوەی ئادەم ھەموویان لەنێوان دوو پەنجە لە پەنجەکانی ڕەحمان دایە)، بەڵام سەبارەت بە دیارکردنی ژمارەی پەنجەکان بە پێنج یان شەش باشتر وایە بوەستیت، واللە أعلم.

ڕاستە ئەم فەرموودەیە باسی کردووە:

عن ابن مسعود رضي الله عنه قال: جاء حبر من الأحبار إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا محمد! إنا نجد أن الله

(١)يجعل السماوات على إصبع.

(٢)والأرضين على إصبع.

(٣)والشجر على إصبع.

(٤)والماء على إصبع.

(٥)والثرى على إصبع.

(٦)وسائر الخلق على إصبع.

فيقول: أنا الملك. فضحك النبي صلى الله عليه وسلم حتى بدت نواجذه، تصديقاً لقول الحبر، ثم قرأ رسول الله صلى الله عليه وسلم: (وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ). متفق علیە: أخرجە البخاري (٤٨١١)، ومسلم (٢٧٨٦).

واتە: لە ابن مسعود دەگێڕنەوە خوا لێی ڕازی بێت دەفەرمووێت: زانایەکی جولەکە هات بۆ لای پێغەمبەر صلی الله علیه وسلم گوتی: ئەی محمد لای ئێمە لە تەوڕاتدا ئەوە هەیە کە خودا ئاسمانەکان لەسەر پەنجەیەک دادەنێت، و زەمینەکان لەسەر پەنجەیەک، دارودرەخت لەسەر پەنجەیەک، ئاو لەسەر پەنجەیەک، ئینجا دەڵێت: (تەنها خۆم مەلیکم) پێغەمبەریش (صلی الله علیه وسلم) لێرەدا دەستی کرد بە پێکەنین هەتا خڕێکانی دەرکەوتن، ئەو پێکەنینەش بۆ ئەوە بوو کە بیسەلمێنێ کە وتەی زانا جولەکەکە ڕاستە، پاشان ئەو ئایەتەی خوێندەوە: (وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦ).

بەڵام ئەوەی ڕاست مەبەست پێی جنسی پەنجەیە نەک ژمارەی پەنجەکان، واللە أعلم.

لیستی بەشەکانی پرسیار و وەڵام